Ana içeriğe atla

Sadece Kazanmak Değil, "Helal" Kazanmak: Değerlerinizle Uyumlu Yatırımın 5 Altın Kuralı

 Arkadaşlar merhaba. Geçen yazımda bir yola çıktığımızdan ve bu yolda pusulamın "değerlerim" olacağından bahsetmiştim. Bugün o pusulanın detaylarına iniyoruz.

Yatırım dünyasına dışarıdan baktığınızda genellikle sadece rakamlar, yukarı-aşağı giden grafikler ve soğuk hesaplamalar görürsünüz. Ama benim için (ve tahmin ediyorum ki birçoğunuz için) mesele sadece cüzdanın şişmesi değil. Mesele; gece başımızı yastığa koyduğumuzda hissettiğimiz iç huzuru.

Peki, hem finansal hedeflere ulaşıp hem de manevi değerlere sadık kalmak mümkün mü?
Cevap: Kesinlikle evet.

Buna dünyada "İslami Finans" veya "Helal Yatırım" deniyor. Ama ben buna "Vicdanlı Yatırım" demeyi de seviyorum. Amacımız basit: Serveti büyütürken adil, etik ve topluma faydalı kalabilmek. Peki, bir yatırımı benim gözümde "helal" ve "yapılabilir" kılan kriterler neler? İşte bu felsefenin 5 altın kuralı.


1. Kural: Faizden (Riba) Uzak Durmak

Bu işin temeli, olmazsa olmazı. İslami finans felsefesinde para bir meta değil, sadece bir değişim aracıdır. Paranın "kiralanması", yani emek harcamadan, risk almadan, sırf parası var diye birinin garanti getiri elde etmesi (faiz) benim anlayışıma ters.

  • Benim İçin Anlamı Ne?
    Ben paramı bir yere koyup "ne olursa olsun bana şu kadar faiz ver" demem. Ben riske ortak olurum.
  • Nelerden Kaçınıyorum?
    Vadeli mevduat hesapları, devlet veya şirket tahvilleri, gelirinin büyük kısmı faizden gelen banka ya da diğer şirket hisseleri.
  • Alternatifim Ne?
    • Katılım Endeksi Hisse Senetleri: Şirkete borç vermiyorum, şirkete "ortak" oluyorum. Zararına da, kârına da.
    • Sukuk (Kira Sertifikaları): Havadan para kazanmak değil, bir varlığın (bir projenin veya mülkün) kira gelirine ortak olmak.
    • Katılım Hesapları: Reel sektördeki ticari faaliyetin kâr/zarar ortaklığı.

2. Kural: Etik ve Faydalı Sektörlere Yatırım Yapmak

Yatırım, sadece "neyden kaçındığınız" değil, "neyi desteklediğinizdir". Paramla büyüyen şirketin, topluma veya insanlığa zarar vermemesi gerekir.

3. Kural: Aşırı Belirsizlikten (Garar) Kaçınmak

İlk yazımda "şeffaflık istiyorum" demiştim, hatırlarsınız. Bu kural tam olarak o. Sözleşmenin şartları net olmalı. Ne alıyorum? Ne satıyorum? Fiyat ne?

  • Yatırımda Anlamı Ne?
    Taraflardan birinin haksız kazanç sağlayabileceği, ne olduğu belli olmayan karmaşık türev ürünlerden, "sonu nereye varacağı belirsiz" sözleşmelerden uzak duruyorum. Yatırımcı, neye imza attığını bilmeli.

4. Kural: Spekülasyon ve Kumardan (Meysir) Uzak Durmak

Burası çok önemli. Borsa oynamak ile Borsa'da yatırım yapmak arasındaki ince çizgi burası. İslami finans, yatırımı bir şirketin ürettiği değere ortak olmak olarak görür. Birinin kazanması için diğerinin mutlaka kaybetmesi gereken "sıfır toplamlı oyunlar" kumara benzer.

  • Yatırımda Anlamı Ne?
    "Kısa yoldan köşeyi döneyim", "Şuradan tüyo geldi, evi arabayı basayım" mantığı yok.
    Ben şirketin bilançosuna bakarım, ne ürettiğine bakarım, geleceğine bakarım. Yani Temel Analiz yaparım. Gerisi benim için kumardır.

5. Kural: Düşük Borçluluk ve Finansal Sağlık

Bir şirketin yaptığı iş helal olabilir (örneğin gıda üretiyordur), ama gırtlağına kadar faizli borca batmışsa o şirkete ortak olmak beni rahatsız eder.

  • Yatırımda Anlamı Ne?
    Burada genel kabul görmüş bazı oranlar var (genellikle faizli borçların toplam varlığa oranının %33'ü geçmemesi gibi). Bu kural beni otomatik olarak "ayağını yorganına göre uzatan", finansal yapısı sağlam şirketlere yönlendiriyor. Kriz anlarında bu şirketler çok daha dayanıklı oluyor.

Sonuç: Değerler ve Getiri Bir Arada

Tüm bu anlattıklarımı özetleyen şöyle bir tablomuz var:

İslami Prensip

Kaçınılan Yatırım ❌

Tercih Edilen Yatırım ✅

Faizden Kaçınma (Riba)

Banka Mevduatı, Tahvil

Hisse Senedi, Sukuk, Katılım Fonları

Etik Sektörler

Alkol, Kumar, Faizli Finans

Teknoloji, Sağlık, Sanayi, Gıda

Belirsizlikten Kaçınma

Karmaşık Türev Ürünler

Anlaşılır ve Şeffaf Varlıklar

Kumardan Kaçınma

"Tüyo" ile Al-Sat

Analize Dayalı Uzun Vadeli Yatırım

Finansal Sağlık

Aşırı Borçlu Şirketler

Borcu Az, Kasası Güçlü Şirketler

Gördüğünüz gibi arkadaşlar; İslami yatırım prensipleri aslında evrensel "sağlam yatırım" ilkeleriyle (Value Investing) büyük ölçüde örtüşüyor. Değer üretene ortak ol, kumardan kaç, ne aldığını bil...

Bu felsefe bana sadece finansal bir getiri değil, aynı zamanda yatırımlarımın değerlerimle çatışmadığını bilmenin verdiği o paha biçilemez iç huzuru sunuyor.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere, kazancımız bereketli olsun,
Sağlıcakla kalın.

Etiketler:

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Finansal Geleceğimi Sağlama Almak: Servetimi 3 Kovaya Nasıl Ayırıyorum?

Arkadaşlar merhaba. Önceki yazılarımda "neden" yola çıktığımı ve "pusulamın" ne olduğunu konuşmuştuk. Şimdi ise işin mutfağına, yani "nasıl" kısmına geçiyoruz. Finansal piyasaları düşündüğümde, kendimi bazen fırtınalı bir denizde, dümeni olmayan bir teknede gibi hissederdim. Piyasa yükselirken her şey harika, herkes mutlu. Ama ilk dalgada, ilk düşüşte mide krampları başlardı. "Acaba her şeyi kaybedecek miyim?" korkusu... Sonra, bu işin aslında asırlık bir yönetim sanatı olduğunu keşfettim:  "Kova Stratejisi". Mantık çok basit ama etkisi muazzam: Tüm yumurtaları aynı sepete koymuyoruz. Parayı, farklı görevleri olan üç ayrı kovaya bölüyoruz. Ben de kendi 13 yıllık özgürlük planımda, portföyümü işte bu şekilde olacak şekilde yapılandırdım. Henüz tam olarak bu şekli almadı, ama sizlerle birlikte kısa zamanda bu duruma gelmesini planlıyorum. Hadi gelin, benim hedef kovalarımda neler var ve oranları nasıl belirledim, birlikte bakalı...
Yorum Gönder
Devamı

Pusulam Değerlerim, Hedefim Finansal Özgürlük: 13 Yıllık Bir Yolculuğun İlk Adımı

Arkadaşlar merhaba. Öncelikle bu yolculukta benimle birlikte olduğunuz için hepinize teşekkür ederim. Uzun zamandır zihnimde demlenen, "acaba yapsam mı" dediğim bir fikri sonunda hayata geçiriyorum. Evet, bir blog açtım. Baktığınızda internette buna benzer milyonlarca sayfa var. Peki, benimkini farklı kılan ne? Neden finansal özgürlük gibi artık her yerde konuşulan bir konuda ben de bir şeyler söyleme gereği duydum? Cevabı aslında çok net:  Kendi değerlerime uygun bir pusula bulamadığım için, kendi pusulamı kendim yapmaya karar verdim. Boşluğu Fark Etmek: Faizsiz Bir Özgürlük Mümkün mü? Aslında ben bu yola farkında olmadan çıkmışım. Ailemin beni yetiştirme tarzı, mentalitem hep finansal olarak kendimi güçlü kılmak üzerineydi. Podcast dinlemeyi çok seven biriyim, bir gün Midas’ın Finansal Özgürlük Kulübü Podcast’ini farkettiğimde, aslında konuşulanların benim isteklerim ve hareketlerime uyuştuğunu gördüm. O zaman anladım ki ben Finansal Özgür olmak istiyorum. Daha son...
Yorum Gönder
Devamı

Finansal Okuryazarlık Notlarım: Sanayinin "Kocaoğlan"ı Tüpraş (TUPRS) Neden Radarımda?

Merhaba finans dostları, Borsa İstanbul denince akla gelen ilk kalelerden, sanayimizin tartışmasız devi, benim tabirimle "Kocaoğlan" Tüpraş'ı (TUPRS) masaya yatırıyoruz. 2025 yılı 3. çeyrek finansalları ve son KAP bildirimleri ışığında gördük ki; şirket sadece petrol işleyen bir rafineri değil, adeta nakit basan bir darphaneye dönüşmüş durumda. Gelin, Tüpraş'ın röntgenini "Nakit", "Değer" ve "Gelecek" başlıklarında birlikte çekelim. 1. Finansal Yapı: Nakit İçinde Yüzen Dev Bilançolarda en sevdiğim kalem "Net Borç"tur. Borçlu şirket faizle boğuşurken, nakit zengini şirket krizleri fırsata çevirir. Tüpraş'ın son bilançosunda gördüğüm rakam ise gerçekten etkileyici. Nakit Durumu: Net Borç: -74.4 Milyar TL (Finansal okuryazarlık notu: Net borcun eksi olması, şirketin borcundan daha fazla nakdi olduğu, yani Net Nakit pozisyonunda olduğu anlamına gelir.) Bir önceki çeyrekte bu rakam 48.9 Milyar TL idi. Kocaoğlan sadece 3 ayda n...
Yorum Gönder
Devamı